GECELER | Jacques Lassaigne

GECELER | Les Nuits | The Nights |

Jacques Lassaigne ( 1911 – 1983 )
Resimleyen: Füreya Koral ( 1910 – 1997 )
Çeviri: Nilgün Tutal Cheviron

Selâmlar Değerli Kitap Dostları,

Fransız sanat tarihçisi, küratör ve Paris Modern Sanatlar Müzesi’nin yöneticisi Jacques Lassaigne’in “ilk ve son kez” yazdığı bir novella GECELER. Yazdığı defteri Türkiye’ye dönerken, ülkemizin ilk kadın profesyonel seramik sanatçısı Füreya Koral’a hediye ediyor.

Lassaigne’in yayımladığı tüm kitaplar sanatçılara ait. Araştırdım, bu kitabın ne Fransızcası ne de İngilizcesi var. Yani sadece Türkçe’de yayımlanmış. Neden? Çünkü kişiye özel. Kime özel? Füreya’ya özel. Niçin? Çünkü Jacques Lassaigne ile Füreya Koral Paris’te bir aşk yaşamıştır. Füreya, Türkiye’ye dönme kararı verince, novellayı yazdığı defteri kendisine hediye eder. Koral, kendi el yazısıyla bir deftere geçirir bu novellayı, yetmez bir de resimler.

Resimlere bayıldım! Ancak bu defter, Füreya Koral’ ın vasiyeti üzerine, ölümünden sonra, “günü geldiğinde gereğini yapmam için bana emanet etmiştir” diyor kitabın çevirmeni ve sunu yazan Sayın Nilgün Tutal Cheviron.

Değerli Okurlar, Füreya Koral’ın kim olduğunu 20 yıl önce okuduğum Ayşe Kulin’in yazdığı Füreya kitabıyla öğrendim ve bir daha da unutmadım.

Oldukça köklü bir aileden. Tek örnek vereyim; Halikarnas Balıkçısı – Cevat Şakir, Füreya’nın dayısı.

Üç yıl önce Beşiktaş / Akaretler’de İbrahim Bodur Vakfı’ın Koral’ın 20. ölüm yıldönümü vesilesiyle açtığı Füreya Koral sergisinde eserlerini yakından görme fırsatım oldu. Hayran olmamak elde değil ❣ Bazen düşünmeden edemiyorum, kültürel olarak, aslında her alanda , ne kadar geri düştük son yıllarda. Renksizleştik.

Geleyim GECELER‘e… Yarı masal yarı rüya gibi. Kimi zaman gerçek kimi zaman gerçeküstü. Simgesel yazılmış gibi geldi bana ve kavramakta zorlandığım yerler oldu ki hâlâ zihnimdeler, takıldım, çözemedim. İyilik – kötülük , ayna – maske, ağaç, güneş, tren yolculuğu, nehir, aşk tanrıçası, Kai [ acaba Koral’ın lâkabı olabilir mi?], şeytan, aslan ve terbiyecisi diye uzatabilirim.

Özetle, sevmedim diyemem, sevdim ama metne tutunamadım!
Yazdığım yorumun enerjisinden de belli sanırım. Aklımın bir kısmı hâlâ metinde çünkü.

GECELER, Koral – Lassaigne arasındaki derin aşkın ürünü bir yazım olduğu için, her ne kadar “kurgususal bir metin” olduğu vurgulansa da, Füreya için anlaşılmaz olmasa gerektir diye düşünüyorum. Daha iyi kavramak için bir kez daha okumam gerekecek sanırım. Metnin resimleri çok güzel ve yazılanların ruhuyla örtüşüyor. Kimi zaman karamsar kimi zaman gün doğmuş gibi huzur verici.

Hem derin bir aşk yaşa hem gönlün ayrılmak istemiyor ama ayrıl. “Hayatımın en güç kararıydı.” demiş dönüşü için Koral; düşünün artık nasıl bir aşksa, Jacques Lassaigne’e roman ( novella) yazdırmış ve “Sadece Geçmişte Yaşıyorum” dedirtmiş!

Peki, okur Çiğdem, bekleyen bu kitabını niçin Temmuz okumasına soktu? Sebebi “Benden’iz James Joyce” kitabı efendim! Okumayı düşünenlerin keşfine limon sıkmak istemediğim için susma hakkımı kullanıyorum. İlgili bölüme gelince kulaklarımı çınlatabilirsiniz.

GECELER‘i meraklı ya da farklı bir okuma yapmak isteyenlere önerebilirim, okurken resimlere dalıp dalıp gidebilirsiniz, normaldir!

Bu arada özel bir not ileteyim: “Bu kitabın tüm telif gelirleri Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’ne bağışlanmıştır.

Sevgimle ilettim. Sağlık, esenlik ve kitaplar hep sizinle olsun.

Okunma Zamanı: 27 – 28 Temmuz 2020

Alıntılar:

🎨”Suları başka sulara karışmaya yanaşmayan renkli bir kaynak gibiyim. Bana inanan her şeye esin kaynağı oluyorum. Küllerinden asla aynısı olarak doğmayan güçsüz bir kuşum.” ( s.40)

🎨”…hepimiz birbirimize benziyoruz, orada terbiye edilmiş, burada canı yakılmışız.”

( s.58)

🎨”Ve sonunda tek bir gün, en son gün, en acı gün, geçirilmesi en zor gün, onu yenecek en son gün olacağını bir kez daha düşünüyordu. Bazı insanlar o an hâlâ mücadele etme, ısırma ve burkma gücüne sahiptirler. Bazılarıysa başları önlerine eğik ölürler.” ( s.62)

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s