Astrophil ile Stella | Sir Philip Sidney

Astrophil ile Stella | Astrophel and Stella | Sir Philip Sidney ( 1554 – 1586 )
Çeviri: NazmiAğıl

Selâmlar Değerli Kitap Dostları

Sone dendiğinde aklımıza ilk gelen kuşkusuz W. Shakespeare. Ancak adını az duyduğumuz Sir Philip Sidney kimmiş kısaca bir bakayım istedim silikleşmiş bilgilerim tazelesin diye. Gerçi sağ olsun çevirmeni Sayın Nazmi Ağıl kapsamlı bir Önsöz hazırlamış ki okuma öncesi zihniniz hazır hale geliyor.

Benim paylaşacaklarım ise Prof. Mîna Urgan’ın İngiliz Edebiyatı Tarihi kitabından olacak.

Şöyleki:

Öncelikle Sir Philip Sidney İngiliz Edebiyatı’nın en çok sone yazılan dönemi Elizabeth Çağı’nın ( 1558 – 1603 )
gerçek anlamda en soylu kişilerinden biri” olup, “şairliği düzyazı yazarlığından kat kat üstündü” diyor Sayın Urgan.

Yaşamı ile şiirleri arasında sıkı bir bağ” olduğu da vurgulanıyor. Elizabeth Çağı’ nın başlangıcında İngiliz şiiri, İtalyan şiirinin özellikle de Francesco Petrarca’nın etkisinde kalmış. Ancak Sir Philip Sidney, Petrarca’yı bire bir örnek almayıp, yazdığı sonelere kendi tarzını da yansıtmış.

Sevgili Okurlar, Astrophil ( Yıldız Seven) ile Stella ( Yıldız ) ne anlatıyor derseniz; Penelope Devereux adlı bir genç kıza yazılmış. Bu kız gerçek mi değil mi tartışmalarına Mîna Urgan şöyle diyor:

Bizi ilgilendiren tek şey, (…) çok gerçek tutkulardan kaynaklanan nice aşk şiirleri sahte ve yapay izlenimi verirken, bu şiirlerin içtenlikle yazılmış izlenimi vermeleri, Shakespeare’in sonelerinden sonra çağın en güzel aşk şiirleri olmalarıdır.” (İngiliz Edebiyatı Tarihi / s.149)

Bu güzellikte Sidney’nin şiire çok değer vermesinin ve “her türlü bilginin başlıca kaynağı” görmesinin etkisi mutlaka vardır ama yetiştiği ortamın ve kişiliğinin de etkisi yabana atılmaz sanki.

Bakın bakalım: “Sir Philip Sidney çağının en sevilen, en beğenilen insanlarından biriydi. Bir yandan yiğit bir asker, bir yandan bilgili bir yazar ve şair oluşu sayesinde, Ortaçağ’ın Şövalyelik kavramıyla Rönesans’ın ideal saray adamı kavramını kendi kişiliğinde birleştiren kusursuz bir centilmendi.” ( İngiliz Edebiyatı Tarihi / s.148 )

İşte böyle bir kişilik 32 yaşında yaşama veda etmiş, iyilerin ömrü az olurmuş sözünü doğrularcasına sevgili okurlar.

Bunları niye bu kadar detaylı yazdın derseniz; kendisine Shakespeare kadar âşinâ olmadığımız için cevabını kabul buyurunuz lütfen derim.

Geleyim okuma sürecime; bir günü önsöz için ayırdım, acele etmedim, not tuttum. Sonra okumaya başladım 108 soneyi, 5 günde bitirdim. Standart bir akış olmadığı, yer yer sanki düz anlatımı dizelere ayırdığından tekrar okumam gerekti. Zaten Nazmi Ağıl da çevirideki kimi zorluklardan bahsetmişti. Kimi soneleri ise İngilizcesi ile beraber okudum. Konu bütünlüğü ve bölümlerini çevirmeni önsözde vermiş ve belirttiği üzere bağımsız olarak beğendiğim soneler de oldu.

Sayın Nazmi Ağıl, Beowulf, Prelüd, Canterbury Hikâyeleri gibi önemli eserleri de çevirmiş değerli bir çevirmenimiz. Bu çeviriye verdiği emeğe de içten teşekkür etmek isterim.

Çevirmenin ve sizlerin hoşgörüsüne sığınarak, içimden dedim dışımdan da diyip yazayım gönlümden geçirdiğimi; bu aşk şiirini tıpkı Shakespeare çevirdiği gibi rahmetli Can Yücel çevirseydi nasıl olurdu acaba dedim okurken.

Özetle; ben keyif alarak ve şairini yeniden tanıyarak okudum bu kitabı. Merak eden ve sone okumayı sevenlere içtenlikle öneririm. Okumasak n’olur derseniz; canınız sağolsun, dünya başınıza yıkılmaz elbette ama farklı bir okuma yapmak, rutinden çıkıp zihni şaşırtmak iyi olur belki derim.

Bu arada çift dilli ve kaliteli baskısı için Vakıfbank Kültür Yayınları’na da teşekkür ederim.

Değerli okurlar; sevgimle ve merakımla ilettim. Sağlık, esenlik ve kitaplar hep sizinle olsun. Sevenleriniz ve sevginizin kıymetini bilenleriniz çok olsun diliyorum.

Okunma Zamanı: 12 – 16 Nisan 2020 / Covid-19’lu günler yaşanırken…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s